بام و بامیها
معرفی روستای بام واقع در خراسان شمالی

سرگذشت آسیابهای آبی روستای بام

                                              اثار به جای مانده از یکی از اسیابهای ابی روستای بام

 آسیاب آبی یا آسیا اووی دستگاهی بوده است که برای خرد کردن گندم و سایر غلات و برای درست

کردن آرد وجود داشته است و با استفاده از تکنیک سرعت آب و یا فشار آب کار می کرده است در ایران

تقریبا در هر شهر و روستائی در قدیم آسیاب آبی وجود داشته است و قدمت این اسیابها را به سلسله

پادشاهی ساسانیان نسبت میدهند(اشاره تاریخ نویسان به داستان کشته شدن یزدگرد ساسانی

بدست آسیابان است).

 در یکی از دوران های پر رونق روستای بام و زمانی که روستای بام بسبب موقعیتهای اجتماعی و

کشاورزی (اقتصادی) که داشت ،مورد توجه سایر روستا ها بود یکی از دلایل توجه به روستای بام وجود

 اسیابهای ابی بود . زمان دقیق ساخت اسیابهای ابی  دقیقا مشخص نیست، اما زمان زوال و ازبین

رفتن انها تقریبا مشخص است که در  ادامه بدان اشاره می نمائیم.

  چگونگی پیدایش ، ساخت و نحوه کار این اسیابها  می تواند مورد توجه باشد. تعداد 5 اسیاب ابی در

روستای بام وجود داشت که ضمن اینکه این اسیابها  در نقاط مختلف بام پراکنده بودند اما دو ویژگی

مشترک داشتند اول انکه اکثر انها در مسیر جوی بام(که دارای اب فراوانی بوده است) قرار داشتند که از

لحاظ  موقعیت مکانی ، یکی در بالای روستا (معروف به یوخارکو درمن(اسیاب بالا) ) متعلق به حاج سید

رضا هاشمی ،اول جاده خرق- بام قرار داشت و یکی در تپه سرخ (معروف به سرخ درمن)

متعلق به حاج الله وردی راوخی در مسیر سمت چپ  بام به راوخ و دیگری در مسیر منتهی به نظر گاه

(مسیر منتهی به دوقوز دره(9 کوه) از سمت گونی باغ ) متعلق به حاج اسماعیل اسحاق و دیگری در

قارشی معروف به درمن  اقای سروری (معروف به کافرها) و اخرین اسیاب نیز در انتهای روستا اول راه

سوملا (معروف به تای که درمن(اسیاب پائین) )که متعلق به حاج غلام حسین بگی و سپس فرزندان ا

یشان کربلائی حسین بگی –حاج حسن بگی – رمضانعلی بگی – حاج یحیی بگی  بوده است .دوم

اینکه این اسیابها برای حمل و نقل بهتر گندمها و همچنین ارد تولید شده در مسیر راهها قرار داشتندکه

همین طور که پیداست سه اسیاب از 5 اسیاب در راههای اصلی قرار داشتند شاید این سوال پیش اید

که علت وجود این تعداد اسیاب چه لزومی داشته است؟ پاسخ این سوال روشن است ان زمان روستای

بام دارای موقعیت خاصی از لحاظ جمعیت و میزان زمینهای زیر کشت گندم و جو و همچنین اب فراوان و

جاری دو رودخانه اصلی روستای بام بوده است این عوامل موجب شده بود که روستای بام علاوه بر

مرکزیتی که نسبت به سایر روستا ها داشته جهت تامین نیاز خود و همچنین سایر روستا های دیگر

لزوما اسیاب های متعددی داشته باشد. در حال حاضر از این اسیاب های ابی بقایائی بجا مانده  که

بهترین ان در انتهای روستا  و در تلاقی کال و مسیر معروف به سوملا قرار دارد(اسیاب پائین)

                                                                                        موقعیت مکانی آسیابهای آبی روستای بام

طرز کار این اسیابها اینطور بوده که در مسیر جریان اب منزلی را با

ارتفاع بیشتر از معمول سایر منازل بنا می کردند که محل انبار گندم

و لوازم اسیاب بوده در نزدیک این منزل معمولا بند اب قرار داشته که

اب را در ان جمع اوری میکردند (کار یک مخزن بزرگ را انجام می

داده است ) عمده ترين قسمت آسياب تنوره عمودی آن است كه

به صورت مخروطي ناقص و وارونه طراحي و ساخته مي شده است ، به گونه اي كه آب ذخيره شده در آن

از سوراخی كوچك با فشار پره هاي آسياب را به حركت در مي آورد. ( چندین قطعه سنگ مدور (حدود 20

قطعه ) به قطر تقریبی80 سانتی متر و ارتفاع 30 سانتی متر که درون ان به میزان 20 سانتی متر سوراخ

شده است را از بالای خانه ساخته شده به سمت پائین روی هم  گذاشته که اب از درون این سنگها با

فشار به پائین هدایت شده) در زیر این سنگها(تنوره مخروطی شکل) که اب از درون ان با فشار خارج

می شده یک پره چوبی قرار داشته که با برخورد پر فشار اب ازانتهای مخروط (انتهای قیف) با ان به حرکت

در می اید چرخش این پره چوبی باعث ذخیره شدن نیرو در ان میگردد و این نیرو به وسیله یک میله که دو

سر ان چرخ دنده قرار داشته به دو سنگ اصلی اسیاب که توضیحات این سنگ در ادامه خواهد امد منتقل

شده و باعث چرخش سنگ بالائی  اسیاب میگردد در کنار این دو سنگ مخزن گندم قرار دارد که گندم از

انجا به داخل سوراخی که در وسط سنگ بالائی اسیاب تعبیه شده وارد میگردد و این گندمها در بین

سنگهای اسیاب قرار گرفته و موجب خرد شدن و با دوران سنگ اسیاب نهایتا تبدیل به ارد میگردند.

مسئول تحویل بار گندم و جو فردی به نام کوالانچی بوده است که علاوه بر مسئولیت قبلی مسئولیت ارد

کردن گندمها را نیز داشته است

                                                                                        پره چوبی اسیاب(عکس تزئینی می باشد)

بزرگترین اسیاب همین اسیابی بوده که در انتهای روستا قرار

داشته و در هر شبانه روز توان اسیاب 12 خرکی بار معادل ۱۰۰۰ تا

1500 کیلو  را داشته است شروع فعالیت این اسیابها معمولا از اول

میزان (پائیز) تا یکماه بعد از عید(اوایل اردیبهشت)بوده و علت ان

هم بخاطر این موضوع بوده که در این مدت کشاورزان محصول خود را جمع اوری کرده و گندمهای خود را 

جهت تهیه ارد به اسیابها می سپردند . اوج کاری اسیابها در فصل پائیز به حدی بوده است که اسیابهای

روستا نیز در برخی مواقع قادر به پاسخگوئی به برخی اهالی روستا که دیرتر گندم و جو خود را برداشت

کرده بودند نمی شد (چرا که باید در انتظار طولانی برای تهیه ارد خود می ماندند) و انها مجبور بودند برای

تهیه ارد خود به روستای خرق (که در تمام فصول سال اسیابهایش دائما بعلت وجود اب فراوان فعال بودند)

مراجعه و یک شبانه روز در انجا اقامت کنند تا گندم خود را ارد کنند.  میزان دستمزدی که کشاورزان به

 اسیابان پرداخت می کردند از هر 100کیلو گندم چهار و نیم  کیلو ارد بوده است .

                                                                                        قسمت تنوره قیفی شکل اسیاب ابی که اب با فشار زیاد از ان خارج می شد

از طرفی در این مدت (پائیز تا یک ماه بعد از عید )کشاورزان جهت

ابیاری مزارع خود به اب کمتری نیاز داشتند و بعلت بارشهای پائیزی

رودخانه روستا سرشار از ابهای روان بوده و اصطلاحا زمان پر ابی

روستا بوده است اما در سایر فصول(بهار و تابستان) نیز این اسیاب

ها تعطیل نمی شدند این اسیابها با تغییراتی که در قطعات اسیاب

خود میدادند از جمله جابجائی دو سنگ کوچکتر با دو قطعه سنگ اصلی (که گندمها در درون ان ریخته 

می شده و عمل اسیاب رو انجام میداده اند) موجبات فعال ماندن این اسیاب ها  را فراهم می نمودند این

امر بیشتر بدین علت انجام می شد که اولا اسیاب در مواقع کم ابی با فشار اب کمتر نیز فعال باشد و نیاز

به اب پر فشار نداشته باشد و از طرفی فعال ماندن این اسیاب موجب مراجعه اهالی روستا و سایر

روستاها و نهایتا درامد بیشتر به انان نیز می شد.

ساخت و تهیه قطعات این اسیابها توسط خود اهالی روستا انجام می پذیرفته سنگهای اسیاب را از محل

شاوی پشت کوه قارا قوزی(کوه سیاه) که دارای سنگهای سفت و محکمی می باشد می اوردند. بدین

ترتیب که ابتدا با یک میله اهنی به نام بایرام که زائده ای نیز بر سرش داشته سوراخی با عمق 40

سانتی متر حفر و سنگریزه های داخل سوراخ را با زائده ای که بر سر ان میله اهنی بوده بیرون می

کشیدند و سپس باروت داخل ان می ریختند و با سمبه انرا  فشار داده تا خوب باروت ها فشرده شده بعد

از انکه سوراخ خوب پر شده با چاشنی و فیتله ای که کار می گذاشتند موجبات انفجار را بوجود اورده ،

قطعات سنگ از کوه جدا شده و  سپس زائده های انرا جدا میکردند و با تعدادی گاو قوی با گاری انرا به

روستا منتقل و انرا تراش میدادند اندازه قطر سنک های اصلی اسیاب 7 وجب بوده (که در اصطلاح روستا

بدان 7 پنجه می گویند ) که حدودا معادل 120 سانتی متر و ارتفاع انها حدود 25 تا 30 سانتی متر می

باشد . تراش این سنگ (دو قطعه سنگ اصلی اسیاب  که به سنگ زیرین و زبرین مشهور است )معمولا

یکسال طول می کشید و تراش سایر سنگها که کوچکتر بوده اند و داخل انرا می بایست برای ورود و خروج

اب(تنوره عمودی)، سوراخ میکردند زمان کمتری نیاز داشته است .

                                                                                        دو سنگ اصلی اسیاب ابی معروف به سنگ زیرین و زبرین

با اختراع دستگاه بخار و همچنین جایگزین کردن سوخت فسیلی از

جمله گازوئیل و پدید امدن نیروی محرکه جدید به جای اب ، و به

دنبال ان صنعتی شدن ابزار و دستگاهای سنتی ،اسیابها نیز از

غافله صنعتی شدن عقب نمانده و به روستای ما هم سرک

کشیدند اولین کسی که اسیاب گازوئیلی را به روستا اورد کسی

نبود جز حاج اسماعیل بدل . این اتفاق حدود سال 1325 شمسی رخ داد  و اسیاب خود را در محل میدان

امام حسین (ع) و مسجد جامع فعلی قرار داد  بعد از وی کسان دیگری اسیاب گازوئیلی را به روستایمان

اوردند از جمله 1)- اقای میرزا نصرت اله وحیدی که اسیاب وی در کوچه شیخها تقریبا پشت مسجد

امام حسین (ع) فعلی قرار داشت 2)- اقای اسدالله حاجی زاده که اسیاب وی نیز نزدیک میدان اصلی

(مسجد جامع) به سمت حمام قدیم قرار داشته است 3)-علی اکبر بگی که اسیاب ایشان نیز در سر

پائینی مسیر بام به راوخ شرق روستا قرار داشت 4)- اقای رضا حاج عباس که اسیاب ایشان نیز نزدیک

حمام قدیم و پل رودخانه شوان ،غرب روستا قرار داشته است 5)-اقای  حسین اقا که اسیاب ایشان نیز

حدفاصل میدان اصلی و مسجد سیدها  جنب مکان فعلی مغازه (سلمانی) اقا مسلم غفاری قرار داشته

است.6)- اقای رجب رحیمی که اسیاب ایشان نیز پشت ساختمان جدید بانک ملی قرار داشت .

بدیهی است با امدن اسیابهای گازوئیلی که هم سریعتر و هم ارزانتر گندم  اهالی روستا  را ارد میکرد

موجبات خوشحالی بسیار اهالی روستا را فراهم کرده و همه از اینکه گندمهای خود را به این اسیاب

بدهند و  سریع ارد انرا تحویل بگیرند سر از پا نمی شناختند. دیگر دوران اسیابهای ابی به سر امده بود و

زمانی که این اسیابها توجه همه را به خود جلب کرده بود  حال این اسیابهای گازوئیلی بودند که همه

نگاها را به سمت خود خیره کرده بود. البته علت مهم دیگری نیز در از رونق افتادن این اسیابها نقش

داشته که ان هم فاصله دور اسیابهای ابی با محل روستا و منازل اهالی بوده چرا که همانطور که

پیداست اسیاب های ابی بعلت نیاز به اب و اینکه حتما می بایست در مسیر اب قرار گیرند خارج از روستا

قرار داشتند در حالی که اسیابهای گازوئیلی در مرکز روستا و نزدیک منازل اهالی روستا قرار داشت و هم

سریعتر گندمها را به ارد تبدیل میکرد و مسلما اهالی روستا ترجیح دادند از این مزیتها استفاده کنند و

کمتر به اسیابهای ابی مراجعه کنند انچه روشن است یک شبه این اسیابها گازوئیلی بوجود نیامده اند تا

یک شبه هم اسیابهای ابی از بین بروند اما در مرور زمان بعلت کاهش مراجعه مردم و عدم توجیه

اقتصادی اسیابهای ابی روستا به مرور از بین رفته و صدای خوش برخورد پره های اسیاب ابی با اب با

صدای ترق و تروق  و دود سیاه اسیابهای گازوئیلی به فراموشی سپرده شد و تنها اثاری از ان اسیاب

های ابی برای ما یادگار مانده است اما این پایان سرگذشت اسیابهای روستای بام نبوده است بعد از

گذشت چندین سال که نیروی برق به زندگی مردم وارد شد اثر خود را گذاشت صاحبان اسیابهای

گازوئیلی تصمیم به برقی کردن اسیابهای خود کردند که از اسیابهای گازوئیلی ذکر شده اسیابهای اقای

اسدالله حاجی زاده و اقای رضا حاج عباس و اقای حسین اقا و اقای رجب رحیمی اسیابهای خود را تبدیل

به برقی کرده و به مرور زمان نیز سایر اسیابهای گازوئیلی از بین رفتند و از ان اسیابهای برقی نیز در حال

حاضر اسیاب اقای اسدالله حاجی زاده اخیرا به فروش رفته و غیر فعال می باشد و سایر اسیابها برقی

مشغول به فعالیت میباشند .می توان این تصور را کرد که با ورود یک تکنولوژی دیگر این اسیابهای برقی

نیز به فراموشی سپرده شوند که تصور دور از ذهنی نیست .

در پایان از کلیه کسانی که نسبت به برخی اعلام و نشانی و اسامی مندرج در این پست انتقاد و یا

پیشنهاد و یا قصد اصلاحاتی دارند تقاضا می شود اظهارات خود را در قسمت نظرات این پست

اعلام نمایند تا دیگران نیز از ان بهره مند شوند.  

 


نوشته شده در تاريخ دوشنبه سیزدهم شهریور 1391 توسط علی رضا رستگار

نگاهي به پيشينه زندگي قوم ترک در خراسان شمالي

روزنامه خراسان: (عبدالهيان) وجود قوميت هاي گوناگون کرمانج، فارس (تات)، ترک، ترکمن و کرد در

خراسان شمالي با همه ويژگي هاي فرهنگي خاص خود سبب شده است لقب «گنجينه فرهنگ ها»

 برازنده اين خطه ايران باشد. خراسان شمالي از نظر اجتماعي يک دست نيست و محل زندگي اقوام

 گوناگون است. قوميت هاي مختلفي در استان زندگي مي کنند که با آداب، رسوم و عقايد مختلف خود

 موجب وجه تمايز اين استان از ديگر استان ها شده اند، اما براي رسيدن به پاسخ اين سؤال که هر کدام

 از اين اقوام از ابتدا در خراسان شمالي بوده اند يا از مناطق ديگر وارد اين منطقه شده اند، در

 گزارش هاي مختلف به بررسي پيشينه تاريخي اين اقوام پرداخته ايم. در اين شماره به بيان نظريه هاي

 گوناگون محققان در خصوص ريشه قوم ترک در خراسان شمالي مي پردازيم.يک محقق در اين خصوص

 مي گويد: درباره تاريخ باستاني ترکان نظرهاي گوناگوني وجود دارد، به طوري که در خصوص ريشه نژادي

 اين قوم بين پژوهشگران اختلاف نظر وجود دارد.«نعمتي» اظهار مي دارد: گروهي از پژوهشگران ريشه

 قوم ترک را از نژاد سفيد و عده اي ديگر، آن ها را از نژاد زرد مي دانند.وي بيان مي کند: بخشي از قوم

 ترک در جنوب ايران و در استان هاي فارس، اصفهان، بوشهر، کرمان، چهارمحال وبختياري و استان هاي

 مجاور و عمده ملت هاي ترک، در شرق ايران در استان هاي خراسان شمالي، رضوي، گلستان و

 مازندران ساکن هستند.وي خاطر نشان مي کند: ترک هاي آذربايجاني در شهرهاي مختلف ايران و به

 خصوص استان هاي آذربايجان شرقي و غربي، اردبيل، زنجان، همدان، قزوين، تهران و مرکزي و بخش

 هايي از گيلان، کردستان، استان هاي خراسان و کرمانشاه زندگي مي کنند.وي اضافه مي کند: قوم

 ترک در ايران تاريخي ۷ هزار ساله دارد، به طوري که ريشه ترکان ايران را مي توان در عبور اقوام سومري

 و ايلامي از منطقه آذربايجان و سکونت احتمالي در اين منطقه و ديگر مناطق ايران جستجو

 کرد.«نعمتي» با بيان اين که نيمي از ساکنان خراسان شمالي به زبان ترکي تکلم مي کنند ابراز مي

 دارد: منطقه بام و صفي آباد اسفراين، بخشي از اسفراين، نيمي از مردم شهرستان شيروان، فاروج و

 مردم شهر بجنورد و روستاهاي مجاور آن، از جمله ارکان اسفيدان و بخشي از روستاهاي مانه و

 سملقان جزو ترک زبانان اين استان هستند.وي خاطر نشان مي کند: ترک ها دومين قومي بودند که در

 زمان سلجوقيان و از طريق مهاجرت بعد از تات ها وارد ناحيه بجنورد و خراسان شمالي شدند.وي هم

 چنين ريشه ترکي بجنورد را با اغلب ترکي هاي موجود در ايران از قبيل ترکمني و ترکي استان هاي

 مجاور آذربايجان متفاوت مي داند.يک نويسنده و پژوهشگر ديگر در اين خصوص مي گويد: در بررسي

 هاي باستان شناختي و طبق اسناد معتبر تاريخي، نخستين ساکنان خراسان شمالي اقوام سکاها و

 داهه ها بودند که بعدها آريايي ها به علت يخبندان و سردي هوا در منطقه قطب شمال به ناحيه

 شمالي ايران از جمله خراسان شمالي مهاجرت کردند و آميختگي اين قوم ترک زبان با ساکنان بومي

 اين منطقه، نژاد پارت را به وجود آورد.«محمد اسماعيل مقيمي» اضافه مي کند: نخستين هسته زندگي

 اجتماعي اين قوم که به زبان ترکي تکلم مي کردند حدود ۲۵۰ سال قبل از ميلاد در ناحيه خراسان

 شمالي شکل گرفت.وي اظهار مي دارد: ترک ها در سرزمين سرسبز و جنگلي خراسان شمالي در

 حاشيه رود اترک و ديگر حوضه هاي آبريز اين رودخانه پراکنده شدند. وي به سخن يک نويسنده روسي

 اشاره مي کند و مي گويد: جبال خراسان که امروز در بين ۲ کشور ايران و روسيه قرار دارد، در قرون

 وسطي محل زندگي کوچ نشينان ترک بوده و از همان تاريخ نيز اين سرزمين به اثک يا اتياک به معناي

 ولايت دامنه و کوهپايه ناميده شده است.وي خاطر نشان مي کند: به نقل از «سعيد نفيسي» مؤلف

 تاريخ اجتماعي و سياسي ايران، قبل از اسلام اختلاط قبايل ترک و آريايي در شمال شرقي خراسان

 ديده مي شد.وي هم چنين نقش اقوام گرايلي و ترک هاي شمال خراسان را که ريشه اصلي گويش آنان

 زبان ترکي است در ايجاد دولت اشکاني بسيار پر رنگ توصيف مي کند.وي مي افزايد: قبل از کوچ کردن

 کردها به خراسان در سال ۹۱۶ و ۱۰۱۱ هجري قمري ترک ها در اين ناحيه زندگي مي کردند، زيرا بعد از

 مهاجرت، کردها درگيري هايي با ساکنان بومي و ترک زبان داشتند.اين نويسنده و پژوهشگر اضافه مي

 کند: حضور اقوام مختلف در خراسان شمالي مجموعه اي متحد از ترک و کرد، ترکمن و تات را موجب

 شده است که تعامل مثبتي با فرهنگ يکديگر داشته و دارند.يک محقق ديگر نيز درباره ريشه قوم ترک

 مي گويد: کمربند زندگي ترک زبانان شمال فلات ايران از چين تا دولت عثماني، ماوراءالنهر و پامير و

 منشوري ادامه دارد و شامل کشورهاي مغولستان، ترکستان، آذربايجان، قفقاز و ترکيه مي شود.«علي

 رضا جعفريان» مي افزايد: ترک ها نيز مانند فارس ها به منظور يافتن مکان مناسب براي زندگي به

 سرزمين هاي جديد مهاجرت مي کردند و ممکن است به دليل هم نژاد بودن با ساکنان آن مناطق در

 مکان هاي خاص ساکن شده باشند.وي با بيان اين که تمدن در ابتدا در سمت شرق بود و بعدها به

 سمت غرب متمايل شد مي گويد: مهاجرت اين اقوام نيز بيشتر به شکل شرق به غرب انجام مي

 شد.«جعفريان» تصريح مي کند: در زمان هاي بسيار قديم تمدن در سمت شرق و شمال چين بود،

 همين امر سبب مهاجرت بسياري از اروپاييان به شرق شد. در اين حرکت ها و مهاجرت ها بود که مغول

 ها که شاخه اي از ترک ها هستند به ايران مهاجرت کردند و در آن جا ساکن شدند.اين محقق اظهار مي

 کند: با مطالعه تاريخ ايران مي بينيم که ترک ها نزديک به هزار سال در ايران حاکم و ساکنان اصلي و

 قديمي ايران بودند که به مرور زمان اختلافاتي با فارس ها پيدا کردند، اما ادبيات و سنت خودشان را به

 خوبي حفظ کردند و حاکميت را در اين منطقه به دست آوردند.وي خاطر نشان مي کند: قوم ترک در داخل

 ايران مهاجرت هاي داخلي متعددي نيز داشتند و براي يافتن چراگاه و مکان هاي سرسبز به مناطق

 مختلف کوچ مي کردند.وي درباره روستاهاي ترک نشين ايران مي گويد: بيشتر روستاهاي ترک نشين

 ايران تاريخي بسيار قديمي دارد، به عنوان مثال روستاييان کوسه که در ۶۰ کيلومتري شيروان زندگي

 مي کنند، به زبان ترکي اصيل صحبت مي کنند. براساس بررسي هاي دقيق ساکنان اصلي اين روستا

 ترک ها بودند و در برهه اي از زمان عده اي از نيشابور به آن جا مهاجرت کردند.«جعفريان» بيان مي کند:

 در خراسان امروزي ترک ها به چند دسته تقسيم شده اند؛ گروهي از قديم در نيشابور و بام و صفي آباد

 زندگي مي کردند، گروهي ديگر در درگز و عده اي نيز در قوچان و شيروان هم چنين اسفراين و بجنورد

 ساکن شده اند.وي مي افزايد: بر اثر بعد زماني و مکاني که براي اين قوم به وجود آمده است، زبان آن ها

 به شکل محلي صيقل پيدا کرده و لهجه به وجود آمده است.وي هم چنين چگونگي ايجاد لهجه در ميان

 قوم ترک را نشان دهنده قدمت حضور اين قوم در ايران مي داند و مي گويد: قدمت تپه ارگ که در شيروان

 واقع شده است، به هزاره پنجم قبل از ميلاد بر مي گردد.وي تصريح مي کند: در مقايسه روستاهاي

 فارس نشين و ترک نشين خراسان، در مي يابيم که روستاهاي ترک نشين بسيار قديمي و پر جمعيت

 است.وي بيان مي کند: روستاهاي بزرگ ترک نشين شيروان هم چون زوارم، دوين، حسين آباد، ورقي و

 علي آباد و روستاي خيلي بزرگ و قديمي باغان که تاريخ آن از زمان صفويه مدون شده است از درجه

 اهميت بالايي برخوردار است


نوشته شده در تاريخ یکشنبه هفتم خرداد 1391 توسط علی رضا رستگار

 دهدار و دهداری(۲)

در ادامه مبحث قبلی دهدار و دهداری شاید برای همه ما بامیها جالب باشد که بدانیم روستای عزیزمان

 در چه زمانی به دهستان تبدیل شده و چه روستاهائی زیر مجموعه دهستان بام بوده اند و

نهایتا سرنوشت روستایمان به کجا سرانجامیده است.

(اینکه روستای بام چگونه بوجود امده تا به شکل امروزی رسیده را در زمان دیگری پیگیری می نمائیم).

‌ هيئت وزيران در جلسه مورخ 10/4/1366 بنا به پيشنهاد شماره 53/5/1/11804 مورخ 25/11/65 وزارت

 کشور و به استناد ماده 13 قانون تعاريف و ضوابط تقسيمات کشوري مصوب تير ماه سال 1362 مجلس

شوراي اسلامي در اجراي ماده 3 قانون و تبصره هاي ذيل آن و ماده 31 آئين نامه اجرائي قانون مذکور

 تصويب نمودند:

در شهرستان اسفراين تابع استان خراسان تعداد 7 دهستان (1- دهستان اذری 2- دهستان بام 3-

 دهستان دامن کوه 4- دهستان زرق اباد 5- دهستان روئین 6- دهستان صفی اباد 7- دهستان میلانو )

 شامل روستاها، مزراع و مکانها در محدوده جغرافيائي معين مطابق با کروکي و نقشه هاي 000/250/1

ضميمه که ممهور به مهر دفتر هيئت وزيران است به شرح زير ايجاد و تشکيل گردد:

(به جهت اطاله کلام از اوردن روستاهای زیر مجموعه سایر دهستانها خودداری می شود و صرفا به دهستان بام می پردازیم).

بنا بر این تصویب نامه دهستان بام در سال 1366 در زمان نخست وزیری میر حسین موسوی با زیر

مجموعه 51 روستا که اسامی انان در ذیل می اید بوجود امد.

دهستان بام به مرکزيت روستاي بام مشتمل بر 51 روستا، مزرعه و مکان به اسامي زير تشکیل گردید:

1 ـ آق قلعه 2 ـ آقچ 3 ـ آرمود آقاجي 4 ـ اردين 5 ـ اسفنج 6 ـ بابا قدرت 7 ـ بام 8 ـ باني در 9 ـ بکر آباد 10 ـ بيانلو 11 ـ بيش آباد 12 ـ تارخه 13 ـ تنوره 14 ـ جهان 15 ـ چهار باغ 16 ـ چهار مست 17 ـ حاجي آباد 18 ـ خرق 19 ـ خرگلي 20 ـ دره محمود آقا 21 ـ دستجرد 22 ـ دهنه اجاق 23 ـ ديواني 24 ـ زالي 25 ـ شيرين دره 26 ـ عجوقي 27 ـ عنبر آباد 28 ـ عيسي باغ 29 ـ فتح آباد 30 ـ قارضي کرجي 31 ـ قوچ قر 32 ـ قوزه زن 33 ـ قهرل چک 34 ـ کاريز در 35 ـ کريان گاو 36 ـ کلاته باباگلي 37 ـ کلاته ازواجي 38 ـ کلاته باغي 39 ـ کلاته بام 40 ـ کلاته حکم آباد 41 ـ کلاته سهراب 42 ـ کلاته عاشور 43 ـ کورنان 44 ـ کوشندر 45 ـ لاشه 46 ـ ناوق سفلي 47 ـ ناوق عليا 48 ـ نشخاست 49 ـ نوده بام 50 ـ نورقاب 51 ـ يکه باغ.

سپس برابر جلسه مورخه 26/2/69 وزراء عضو كميسيون سياسي دفاعي هیات دولت و بنا به پیشنهاد

 وزارت کشور تصویب نامه فوق با اصلاحاتی روبرو شد که منجر به جدا شدن روستاهاي خرق ـ آرمود

 آغاجي ـ شيرين دره ـ كلاته باغي از دهستان بام شده و این چند روستا به دهستان سنگر ملحق

 گردیدند.

 در ادامه ذکر این مطلب ضروری است که بدانیم دهستان زیر مجموعه بخشداری بوده و اینکه دهداری هر

 دهستان توسط بخشداری تعیین می گرددحال باید ببینیم دهستان بام تحت نظر کدام بخشداری

 میباشد .

 بر این اساس وزراء عضو كميسيون سياسي دفاعي هيأت دولت در جلسه مورخه 21/6/69 و بنا به اعلام

 وزارت كشور مبني بر اجراي كلي مراحل ايجاد و تشكيل دهستانها و ارتقاء سطح و تأسيس بخش‌ها و

 ‌شهرستانهاي جديد يا تعيين محدوده و مركزيت آنها در سطح كشور سازمان و سلسله تابعيت عناصر و

 واحدهاي تقسيمات‌كشوري استان خراسان به مركزيت شهر مشهد را به شرح زير تصويب نمودند:

شهرستان اسفراين به مركزيت شهر اسفراين مشتمل بر بخشهاي:

‌الف: بخش مركزي به مركزيت شهر اسفراين شامل دهستانهاي:1 ـ آذري، 2 ـ دامن كوه، 3 ـ رزق‌آباد، 4 ـ

 رويين، 5 ـ ميلانو


ب: بخش بام و صفي‌آباد به مركزي روستاي صفي‌آباد شامل دهستانهاي:1 ـ بام، 2 ـ صفي‌آباد

بنا بر این مصوبه دهستان بام زیر مجموعه بخشداری بام و صفی اباد میباشد .در ادامه باید ببینیم اولین

 بخشدار بخش بام و صفی اباد چه کسی بوده و اولین دهدار دهستان بام چه شخصی تعیین شده و

اولین دهیار روستای بام کیست؟

ادامه مبحث فوق را در دهدار و دهداری 3 بزودی ملاحظه خواهید فرمود.


نوشته شده در تاريخ یکشنبه پانزدهم اسفند 1389 توسط علی رضا رستگار

 

مرکز مخابرات بام در سال 72 در قسمت جنوبی روستای بام در مساحتی بالغ بر دو هزار متر افتتاح شده

 و از ان زمان به تدریج توسعه پیدا کرده که مهمترین اتفاق این مرکز در سال ۷۵ رخ داده که به منازل همه

اهالی روستای بام خط تلفن واگذار شده است که در حال حاضر دارای ۵۵۰ مشترک میباشد همچنین در

سال 1386 نیز دفترICT  روستای بام کار خود را رسما شروع نموده است.


نوشته شده در تاريخ جمعه هفتم آبان 1389 توسط علی رضا رستگار

در ذیل مصاحبه ای با اقای سلامی مسئول مرکز مخابرات بام در تاریخ بهمن 1388 انجام پذیرفته که خواندن ان خالی از لطف نیست.

  

 

 لطفا ابتدا خودتان را معرفی کنید؟

بسم الله الرحمن الرحیم ،رمضانعلی سلامی فرزند حسینعلی و دارای مدرک دیپلم می باشم و در حال حاضر مسئول مرکز مخابرات روستای بام میباشم.

بفرمائید از چه زمانی در این مرکز شروع به کار نموده اید و وظیفه شما به صورت کلی چیست؟

 از سال 72 از زمانی که مرکز مخابرات بام افتتاح شد مشغول به کار هستم و حفظ و نگهداری شبکه مخابرات و تاسیسات ان ، بهره برداری از مرکز مخابرات از قبیل پاسخگوئی به تلفن 118 ، پاسخگوئی به ارباب رجوع جهت ارتباط تلفنی روستائی و بین شهری ، توزیع و دریافت قبوض تلفن ، مسولیت مرکز ITC روستائی و پست بانک بر عهده اینجانب میباشد.

از سال ۷۲ تا امسال(1388) مخابرات بام چه تغییراتی نموده است؟

از ان زمان تا حال پیشرفتهای خوبی را داشته ایم ، ابتدا  این مرکز بصورت کارگزاری اداره می شد یعنی ابتدا منازل روستای بام هیچکدام تلفن نداشته و ما برای برقراری ارتباط با سایر شهرها و روستاهای دیگر چند خط تلفن داشتیم که هر خط دارای کابین بود که اهالی روستا جهت ارتباطات تلفنی خود به این کارگزاری مراجعه می نمودند و تقریبا از بهمن سال ۷۵ بود که به منازل روستائیان تلفن کشیده و خطوط تلفن به انها واگذار شد.

مشترکین روستای بام چه تعداد میباشند؟ تقریبا 550 مشترک میباشند

ایا مرکز مخابرات بام مرکز 118 هم دارد؟

بله دارد و مسئولیت این سرویس نیز با اینجانب میباشد و مشترکین داخل روستا با شماره 118 و افرادی که خارج از روستا هستند میتوانند با شماره 05857333333 از ساعت ۳۰/۷ صبح تا ۳۰/۱ بعدازظهر تماس حاصل نمایند.(تلفن مخابرات از 05857333333 به 773 تغییر یافته است)

 ICTروستائی از چه زمانی شروع بکار نموده است و عمده فعالیت این سرویس چه میباشد؟

از سال 1386 شروع به کار نموده و عمده فعالیت این سرویس در خصوص اینترنت و پست بانک می باشد و طرح جدید ثبت اطلاعات خانوار روستائی( قانون هدفمند کردن یارانه ها)روستای بام و روستاهای تابعه از طریق این مرکز انجام پذیرفته است.

جناب اقای سلامی در حال حاضر ایا اهالی روستای بام میتوانند از شبکه اینترنت استفاده نمایند ؟

بله میتوانند اگر چه در برخی مواقع ارتباط کاربران با اینترنت قطع میگردد اما در کل رضایت بخش است.

 از لحاظ انتن دهی تلفن همراه ، روستای بام در چه وضعتی قرار دارد؟

از حدو دو سال پیش (1386)که انتن تلفن همراه اول نصب و فعال گردیده وضعیت انتن دهی مناسب گشته و در خصوص خطوط ایرانسل که انتن ان قبلا نصب گردیده بود، از ابان 1388 فعال گردیده و در کل انتن دهی موبایل در روستای بام مناسب میباشد.

چرا در روستا تلفن عمومی در نقاط مختلف وجود ندارد؟

باید عرض کنم که ما در خواست نموده ایم اما هنوز پاسخ مناسبی از مرکز مخابرات اسفراین دریافت ننموده ایم و بیشتر عنوان میدارند که اعتبارات لازم برای خریداری این دستگاهها نداریم.

ایا وضعیت واگذاری امتیاز تلفن در روستای بام به روز میباشد؟

 در صورتیکه قبلا در ان محل کابل کشی شده باشد و خطوط نیز جای خالی داشته باشد امکان واگذاری خطوط تلفن به روز میباشد.

چه طرحهائی قرار است در روستا انجام شود ؟

طرح کابل کشی به نقاطی از روستا که قبلا کابل کشی نشده بوده است یکی از طرحهائی است که قرار است انشاء الله در اینده نزدیک اجرا گردد

ایا تا به حال اهالی روستا بابت مزاحمت تلفنی اشخاص مزاحم به شما مراجعه کرده اند؟

بله قبلا چند مورد بابت مزاحمت تلفنی مراجعه کرده اند و خواستار پیگیری بوده اند اما در حال حاضر از وقتی که سرویس نمایشگر تلفن تماس گیرنده فعال شده دیگر کسی الحمدالله از این بابت به ما مراجعه ننموده است.

به چه علت در بعضی مواقع از جمله اعیاد مذهبی و عید نوروز امکان تماس تلفنی با روستا (منازل)مشکل و سخت میباشد؟

به علت اینکه کانالهای ورودی مخابراتی روستا محدود است و در ان واحد امکان برقراری ارتباط بیشتر از 15 نفر با مشترکین روستا میسر نمی باشد و این مشکل نیز تا وقتی که مخابرات بام از لحاظ فنی توسعه نیابد ادامه دارد.

در پایان اگر حرف خاصی دارید بیان نمائید؟

از اینکه به یاد ما هم بودید متشکرم و برای شما ارزوی موفقیت دارم.

(توضیح در خصوص پست بانک)

در راستاي سياست خصوصي‌سازي بخش‌هاي دولتي و كاستن از تصدي‌گري دولت، تشكيلاتي بنام دفاتر خدمات ارتباطي بر اساس مجوز صادره به اشخاص از سوي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات ايجاد كه مجاز به ارائه قسمتي از خدمات ارتباطي در بخش‌هاي مخابرات، پست و پست‌بانك مي‌باشند.
با توجه به گستردگي دفاتر مذكور در سراسر كشور و به منظور سهولت استفاده آحاد جامعه از خدمات پست‌بانك، امكان ارائه تعداد زيادي ازسرويس‌هاي پست‌بانك توسط دفاترخدمات ارتباطي فراهم شده است.
سرويس‌هاي پست‌بانك كه در حال حاضر قابل ارائه از سوي دفاتر خدمات ارتباطي مي‌باشند، بشرح ذيل مي‌باشد:
1- قبول و پرداخت حواله
2- دريافت وجوه قبوض مصرفي (آب، برق، گاز، تلفن ثابت و همراه) ثبت نام و اقساط تلفن
3- حساب سپرده قرض‌الحسنه پس‌انداز
4- دريافت و پرداخت وجوه به نمايندگي از موسسات دولتي و خصوصي
5- حساب سپرده سرمايه‌گذاري كوتاه‌مدت
6- قبول و وصول چك


نوشته شده در تاريخ جمعه هفتم آبان 1389 توسط علی رضا رستگار

              پمپ بنزین

بالاخره انتظارها به سر رسید و خواسته اهالی روستای بام برای در اختیار داشتن یک پمپ بنزین به پایان رسید.

 پمپ بنزین بام توسط یکی از اهالی روستای بام به نام اقای غلامحسن حسن پور و با هزینه شخصی

 ایشان قریب به 2500000000ریال معادل دویست و پنجاه میلیون تومان بدون استفاده از تسهیلات

بانکی  در سالهای 88 احداث گردید ودر مورخه 20/۱۱/88 باحضور مسئولین شهرستان اسفراین و اهالی

روستای بام رسما افتتاح گردید. مسلما انچه مد نظر اقای حسن پور بوده خدمت به اهالی محترم

روستای بام بوده و الا نمی توان سود دهی قابل ملاحظه ای را از این جایگاه پمپ بنزین انتظار داشت لذا

شایسته  است که از ایشان بخاطر این نیت خیر خواهانه که یکی از شاخصه های توسعه روستائی را به

تنهائی بنا نهاده اند تقدیر و تشکر کرد. جایگاه پمپ بنزین بام به مساحت 2000 متر دارای 8 تلمبه که

شامل 4 تلمبه نفت و گاز و 4 تلمبه بنزین و دو مخزن که هر کدام با گنجایش 50 هزار لیتر در حال حاضر

 مشغول بکار میباشد.فاصله دورترین جایگاه پمپ بنزین با 50 کیلومتر در اسفراین و نزدیک ترین ان در

صفی آباد با 35 کیلومتر می باشد.


نوشته شده در تاريخ دوشنبه بیست و هشتم تیر 1389 توسط علی رضا رستگار

 دهدار و دهداری (1)

قبل از شروع بحث مربوط به دهداری فکر میکنم ابتدا به طور خلاصه واحد تقسیمات کشوری ، مسئول

، نهاد مربوطه و مرکز ان را معرفی و نهایتا توضیحی از دهستان و بخشداری  ارائه دهیم و سپس به

بحث مربوط به دهداری بپردازیم.

واحد تقسیمات کشوری ایران

مسئول

نهاد مربوطه

مرکز

کشور

وزیر کشور

وزارت کشور

پایتخت

استان

استاندار

استانداری

مرکز استان

شهرستان

فرماندار

فرمانداری

مرکز شهرستان

بخش

بخشدار

بخشداری

مرکز بخش

دهستان

دهدار

دهداری

مرکز دهستان

شهر

شهردار

شهرداری

ندارد

روستا

دهیار

دهیاری

ندارد

 

دِهِستان در تقسیمات کشوری ایران، زیرمجموعه‌ای از یک بخش و بخش خود زیرمجموعه‌ای از یک

شهرستان و شهرستان نیز قسمتی از یک استان است. معمولاً گروهی از روستاهای نزدیک بهم که از

نظر اجتماعی، فرهنگی یا اقتصادی به همدیگر وابستگیهایی دارند را در درون یک دهستان قرار

می‌دهند و بزرگ‌ترین یا مهم‌ترین روستای محل را به عنوان مرکز دهستان برمی‌گزینند. رئیس و

مسئول یک دهستان، دِهدار نامیده می‌شود و ساختمان و سازمان اداری محل فعالیت یک دهدار،

دهداری نام دارد که وظایف دهدار عبارتند از:

  1. اجرای سياست عمومی دولت در دهستان و نظارت بر فعاليتهای سازمانها و ادارات وابسته به دولت در دهستان.
  2. مراقبت و نظارت برتردد و اقامت و ساير امور مربوطه به اتباع بيگانه و اجرای مقررات مربوطه.
  3. گزارش وقايع و اتفاقات مهم دهستان به بخشدار در اسرع وقت.
  4. اجرای انتخابات مجلس خبرگان و شورای اسلامی و رياست جمهوری در حوزه دهستان و اهتمام در برگزاری انتخابات سالم در حوزه دهستان.
  5. اهتمام در تأسيس واحدهای صنفی مورد نياز روستاها و صدور مجوز لازم برای آنها و نظارت بر واحدهای صنفی.
  6. نظارت بر امور ساختمان سازی روستاها و اعمال ضوابط و مقررات لازم و جلوگيری از ساخت و سازهای غيرمجاز در دهستان.
  7. تنظيم امر حمل و نقل و مسافر مربوط به دهات تابعه در حوزه مأموريت با رعايت کليه مقررات مربوطه جهت رفاه و آسايش مردم روستاهای حوزه استحفاظی

 

در زیر به دو مقاله در خصوص 1)- نهاد بخشداری و دهداری و 2)- تاملی در قانون تاسیس دهداریها می پردازیم.

 

بخشداری و دهداری

 

  بخش، یك واحدی از تقسیمات كشوری است كه متشكل از چند دهستان می‌باشد. اداره هر بخش

به عهدۀ یك مأمور وزارت كشور بنام بخشدار محول شده است كه از بین مستخدمین رسمی یا فاقد

سابقه خدمات دولتی به پیشنهاد استاندار و حكم وزارت كشور منصوب می‌شود. بخشدار تابع فرماندار

بوده و بر طبق دستور و تعلیمات او انجام وظیفه می‌كند و در حیطه و حوزه مأموریت خود، دارای

وظایفی است؛ از جمله:

  1) اجرای سیاست‌های عمومی دولت: چرا كه بخشدار نماینده دولت مركزی در بخش می‌باشد؛

  2) نظارت بر امور مربوط به بخش و پیگیری اجرای قوانین در بخش و نظارت در مسائل عمومی و

بهداشتی بخش و هم‌چنین امور مربوط به بهداشت تغذیه و نانوائی‌ها؛

  3) بخشداری، مرجع رسیدگی به كارهای مربوط به دهداران ودهبانان كه عهده‌دار امور مربوط به

دهستان‌ها و روستاها هستند می‌باشد؛

  4) مسئولیت حفظ نظم و امنیت عمومی بخش، كه در این راستا زیرنظر فرمانداری انجام وظیفه

می‌كند؛

  5) گزارش وضعیت اقتصادی، امینی و اجتماعی بخش به فرمانداری.

 شورای بخش:

  طبق قانون تقسیمات كشوری برای ایجاد هماهنگی ادارات در هر بخش شورایی به نام شورای

بخش تشكیل می‌شود كه سازمان و صلاحیت و وظائف آن بشرح ذیل است:

  شورای بخش مانند شورای اداری شهرستان به ریاست بخشدار تشكیل می‌شود و اعضای آن

رؤسای دوایر كشوری بخش و چند نفر از زارعین محل می‌باشند كه مدت عضویت زارعین سه سال

می‌باشد. مذاكرات شورا با حضور اعضا رسمیت می‌یابد.

 وظایف شورا:

  وظایف این شورا شامل مسائل مربوط به عمران و آبادانی روستاهای واقع در بخش، و رفع نیازهای

اجتماعی، كشاورزی، بهداشتی روستاها و سایر نیازهای عمومی از قبیل ایجاد راه‌های فرعی، تأمین

آب، درختكاری و حفظ جنگل‌ها و درختان معابر، تهیه بذر و نهال مرغوب، تأسیس شركت‌های تعاونی و

كشاورزی، ایجاد درمانگاه‌ها و تشویق كشاورزان برای تشریك مساعی و نهایتاً بررسی كمبودها و

پیشرفت عمران بخش است.

 ضمانت اجرای این تصمیمات:

  امروزه تصمیمات شورا فاقد جنبۀ الزامی است و فقط برای ایجاد هماهنگی ادارات جهت توسعه بخش می‌باشد.

 سازمان اداری دهستان و روستا:

  دهستان كوچكترین واحد تقسیمات كشوری است كه دارای محدوده جغزافیایی معین است و از بهم

پیوستن چند روستا، مكان و مزرعۀ همجوار تشكیل می‌شود. دهستان‌های كشور از لحاظ جمعیت به

سه درجۀ تراكمی تقسیم می‌شوند:

  1) تراكم زیاد 8000 نفر؛

  2) تراكم متوسط 6000 نفر؛

  3) تراكم كم 4000 نفر.

مركز دهستان، روستایی از همان دهستان می‌باشد كه مناسب‌ترین مركز خدمات روستایی آن

دهستان است.

 روستا:

یك واحد مبدأ و اساس تشكیل واحدهای تقسیمات كشوری است كه از لحاظ حوزه و قلمرو، معین بوده

و حداقل تعداد 20 خانوار یا صد نفر اعم از متمركز یا پراكنده در آن‌جا سكونت داشته، و اكثریت ساكنان

دائمی آن به كار كشاورزی یا دامداری یا مرغداری اشتغال داشته باشند.

  مسئولیت ادارۀ هر دهستان با دهدار است و مسئولیت ادارۀ روستا با دهیار می‌باشد، كه زیرنظر

بخشدار انجام وظیفه می‌كنند و در جهت ادارۀ بهتر امور مربوط به دهستان و روستا وظایفی دارند كه

در قانون تقسیمات كشوری مشخص شده است؛ مثل نظارت دهدار به امور عمومی دهستان،

نانوایی‌ها و انتخابات و مسائل بهداشتی روستاهای اطراف.

سلسله مراتب اداری:

  در بین همۀ تشكیلات اداری كشور وجود سلسله مراتب اداری امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است.

بطور مثال سلسله مراتب اداری از دهیاری و دهداری شروع می‌شود تا این‌كه به مسئولین ارشد و

مقامات عالی برسد و بین همه نهادها و ادارات این سلسله مراتب منظور است. رهبری در رأس

سازمان اداری كشور و بعد از آن ریاست جمهوری و پس از آن هیأت وزیران و پس از آن هر كدام از

وزیران نسبت به زیر مجموعه های خود ریاست اداری دارند؛ و مقامات حكومت در غیر از پایتخت و در

استان‌ها از استاندار شروع و به فرماندار و بخشدار رسیده، و هم‌چنین بخشدار نسبت به دهدار و

دهیار برتری اداری خواهد داشت؛ كه همۀ این‌ها مجموعاً دست به دست هم داده و نظام اداری

منظمی را تشكیل می‌دهند كه حكومت نام دارد و بدون وجود این نظامات و سلسله مراتب اداری، ادارۀ

كشور بزرگی حتی برای مدت كوتاهی، میسّر نخواهد بود.

منابع:

 1- طباطبائی مؤتمنی، منوچهر؛ حقوق اداری، تهران، سمت، 1381، چاپ هفتم، ص 97-93.-

۲- موسی‌زاده، رضا؛ حقوق اداری، تهران، نشرمیزان، 1381، چاپ سوّم، ص 119.

3- انصاری، ولی‌ا...؛ كلیات حقوق اداری، تهران، نشرمیزان، 1374، چاپ اوّل، ص207.

 نویسنده : شعبانعلی جباری

 

تأملي در قانون تأسيس دهداري ها

 

در اجراي ماده ۶۹ (اصلاحي ۱۳۸۲‎/۷‎/۶) قانون تشكيلات،وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و

انتخاب شهرداران مصوب ۱۳۷۵‎/۳‎/۱ مجلس شوراي اسلامي ،قانون تأسيس دهياريهاي خودكفا در

روستاهاي كشور مصوب ۷۷‎/۴‎/۱۴ و ماده ۴۹ آيين نامه اجرايي تشكيلات ، انتخابات داخلي و امور مالي

شوراهاي اسلامي روستا و نحوه انتخاب دهيار مصوب ۷۸‎/۱‎/۱۱ هيأت وزيران ، نهاد جديد دهياريها از

سال ۱۳۸۲ با آغاز به كار دومين دوره شوراهاي اسلامي روستاها پا به عرصه مديريت جامعه روستايي

گذاشت.

هدف از ايجاد چنين سازماني واگذاري اداره روستاها به مردم از طريق انتخاب يك نفر به نام دهيار

توسط شوراي اسلامي روستا بوده همچنان كه درشهرها نيز اداره شهر به دست شهردار منتخب

شوراي اسلامي است.

 قانون شهرداريها در ايران از قدمت حدوداً ۵۰ساله برخوردار است و براي تشكيلات جديد دهياريها

بالطبع بايد قوانين جديد وضع گردد

لذا ضمن وضع قوانين و آيين نامه هاي فوق الذكر اساسنامه تشكيلات و سازمان دهياريها مصوب

۸۰‎/۱۱‎/۲۱آيين نامه مالي دهياريها مصوب ۸۲‎/۵‎/۱۹ و آيين نامه استخدامي دهياريهاي كشور مصوب

۸۳‎/۴‎/۷ هيأت وزيران براي سهولت در چگونگي اداره روستا در چارچوب مشخص قوانين وضع گرديد.

 وظايف دهيار در روستا تا حدودي همان وظايف شهردار در شهر است و تفاوت در وسعت حوزه

خدماتي و ميزان جمعيت است. همانگونه كه اساسنامه تشكيلات و سازمان دهياريها و آيين نامه

مالي دهياريها تا حدودي برگرفته از قانون شهرداريها و آيين نامه مالي شهرداري ها است و شايد به   

دليل همين شباهت طبق مصوبه شوراي عالي اداري مورخ ۸۳‎/۲‎/۱۷ در مورد هماهنگي هاي لازم در

سياستگذاري ، برنامه ريزي ، سازماندهي ، هدايت و نظارت بر اداره امور شهر و روستا وظايف وزارت

كشور در امور دهياريها به سازمان شهرداريهاي كشور منتقل و نام آن به (سازمان شهرداريها و

دهياريهاي كشور) تغيير يافت.

 درنگاهي كوتاه به وضعيت دهياريها و شهرداريها مي توان نقاط مشابه ذيل را يافت:

 از جمله اينكه هر دو نهاد عمومي غيردولتي محسوب مي شوند،داراي شخصيت حقوقي مستقل

بوده مي توانند اقامه دعوا نموده و طرف دعوا قرار گيرند در رأس هر دو نهاد فردي مسؤول است كه

توسط شوراي اسلامي حسب مورد انتخاب مي شود. هر دو دستگاه اجرايي محسوب شده ، داراي

استقلال مالي هستندو به صورت خودكفا اداره مي شوند.

دهياران در راستاي انجام وظايف خود با مشكلاتي روبرو هستند كه در شهرداريها به علت قدمت

طولاني و سابقه ديرينه كاري و تجربي و... با اين مشكلات روبرو نيستند. ازجمله:

 ۱- براساس بند «و» (اصلاحي ۱۳۸۲‎/۷‎/۶) ماده ۲۵ قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي

اسلامي كشور و انتخاب شهرداران مصوب ۷۵‎/۳‎/۱ دارا بودن سواد خواندن و نوشتن براي عضويت

شوراي روستا كفايت مي نمايد از طرفي طبق بند «و» ماده ۵۱ آيين نامه اجرايي تشكيلات انتخابات

داخلي و امور مالي شوراهاي اسلامي روستا و نحوه انتخاب دهيار مصوب ۷۸‎/۱‎/۱۱ هيأت وزيران از

شرايط احراز سمت دهيار دارابودن حداقل مدرك تحصيلي ديپلم است.

اين اختلاف سطح سواد با توجه به ضرورت آشنايي و تسلط هرچه بيشتر اعضاي شوراي روستا با

قوانين و دستورالعملهاي مربوطه جهت انجام مطلوب وظايف قانوني و خصوصاً نظارت بر عملكرد دهيار و

همكاري با اين نهاد باعث بروز مشكلاتي گرديده است اعضاي شوراهاي روستايي بايد بطور مستمر و

با دقت كافي قوانين و كتب مربوطه را مطالعه و به كار بندند و كم سوادي آنان باعث كندي روند كارهاي

اجرايي روستا در اثر ناهماهنگي با دهيار مي شود ليكن با اصلاح قوانين از يك طرف و از طرفي با توجه

به رشد سطح سواد در روستاها و در بين جوانان در سالهاي اخير مي توان هم از نيروهاي جوان روستا

در عضويت شوراها استفاده نمود و هم مشكل كم سوادي اعضاي شوراها را برطرف نمود. ديگر اينكه

جوانان از شور و نشاط بيشتري جهت انجام كارهاي مربوط به روستا برخوردار بوده و كمتر به مسائل

قومي و محلي مي پردازند.

 ۲ - با توجه به خودكفا بودن نهاد دهياريها و كمبود منابع مالي دهياري در روستا نسبت به

شهرها،اختصاص بودجه هاي مالي بيشتر مي تواند گره گشاي بسياري از مشكلات در روستاها باشد

هرچندمساعدتهايي توسط مسؤولين مربوطه در اين زمينه صورت پذيرفته است.

 اميد است با ياري مسؤولين و مشاركت هرچه بيشتر مردم شاهد زدودن غبار محروميت از روستاهاي

كشورمان در آينده اي نزديك باشيم.

نويسنده: سكينه هاشمي

 

 


نوشته شده در تاريخ دوشنبه بیست و ششم بهمن 1388 توسط علی رضا رستگار

تعریفی از روستا

معنی لغوی روستا محل رویش یا رستنگاه گیاه ذکر شده که حاکی از نقشی است که روستا با وجود

آب و زمین مناسب در رشد گیاهان زراعی و شکل گیری اقتصاد کشاورزی دارد.روستا یا ده کوچکترین

مرکز تجمع و حیاط انسانی در کشور است و در سرشماری رسمی ایران نقاطی که کمتر از  10000

هزار نفراست ده یا روستا گفته می شود.  ظهور روستا یا ده تابع عواملی چون وجود آب و دیگر

موقعیت های جغرافیایی است . هر جایی که آب یافت شود خواه به صورت چشمه یا قنات ، خواه به

صورت چاه یا رودخانه مردم بر گرد آن حلقه می زنند و مرکز تجمع کوچکی به نام روستا یا ده به وجود

می آورند. با توجه به محیط های مختلف جغرافیایی از قبیل دشت ، کوه ، کوهپایه و میانکوه هریک به

نسبت شرایط حیاتی خود موجب تجمع به صورت گسترده یا محدود می گردند.روستا قلمرو

زیستگاهی است  که ساخت و ساز انسانی در آن محدود باشد و چشم انداز یک محیط طبیعی مثل

جنگل ، مرتع ، زمین بایر و یا مزارع کشاورزی را الغا می نماید . در روستا اصولا اشتغال غالب بهره

کشی از زمین می باشد و روستاییان از این طریق امرار معاش می کنند . در روستا اختلاف بین گروه

های اقتصادی و فرهنگی بسیار اندک است . روابط روستاییان با یکدیگر عمیق تر و با محتواتر است .

گروه بندی روستا بر اساس شکل استقرار و تیپ آن

در تیپ شناسی روستاهای ایران سه تیپ مشخص می شود الف )روستاهای متمرکز یا گرد آمده ب )

 روستاهای پراکنده ج ) روستاهای بینابین

 در روستاهای متمرکز مساکن به یکدیگر چسبیده و چشم اندازی متمرکز دارند که عموما بدون فضای

خالی است .( با توجه به عکسی گوگل ارث که از نمای بالایی روستای بام است این خصوصیت کاملا

مشاهده می شود ) در روستاهای متمرکز مزرعه که عموما محل کار روستاییان محسوب می شود از

خانه ها جدا بوده و گاهی در فاصله دوری قرار دارند .البته گاهی این مسافت خود موجب مشکلاتی

برای معیشت روستاییان است عمده ترین عواملی که در شکل گیری این تیپ از روستاها دخالت دارند

عبارتند از : ضرورت دفاع و امنیت ، وجود منبع آب دائمی مثل چاه ، چشمه ، قومیت ، توپوگرافی زمین 

و شیوه های بهره برداری زمین و ... از آنجائیکه جامعه روستایی دارای شرایط اجتماعی همگرا می

باشد لذا بهره برداری اشتراکی از زمین پیوسته در بین روستاییان بوده و همین باعث پیدایش

روستاهای متمرکز شده است .

    


نوشته شده در تاريخ شنبه دهم بهمن 1388 توسط علی رضا رستگار
نمای کلی بام
نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیستم دی 1388 توسط علی رضا رستگار

معرفی وبلاگ

این وبلاگ جهت معرفی روستای عزیزمان بام و همه مردمان با صفایش ایجادشده تا

این روستا را با همه داشته ها و نداشته هایش به همه معرفی کند از طرفی قصد

 داریم تا نسبت به تاریخچه ، جغرافیا،  اداب و رسوم روستا اطلاعاتی را به همه

کسانی که میخواهند با بام و بامیها اشنا شوند ارائه دهیم و همچنین مراکز دولتی و

غیر دولتی و یا خصوصی و ظرفیتهای موجود در آن را به همه بشناسانیم. مسلما این

 ، همه فعالیت وبلاگ نیست در خصوص بامیها نیز قصدمان معرفی قابلیتهای افراد و

استعدادهای آنان و ... میباشد همچنین امیدواریم بتوانیم از افراد حقیقی یا حقوقی

 برای بام در هر زمینه ای که باشد کمک گرفته، تا شاید روستای عزیزمان بیش از

پیشرونق بگیرد . لذا از همه بامیها و غیر بامیهائی که به این روستا دلبستگی دارند

تقاضا داریم با ارسال عکس های قدیم و حال روستای بام و یا اسناد قدیمی مرتبط با

روستای بام و یا معرفی اشخاص و خاطرات انها ما را در این امر یاری نمایند.

 

با تشکر مدیر وبلاگ بام و بامیها

 

 


نوشته شده در تاريخ جمعه چهارم دی 1388 توسط علی رضا رستگار
.: Weblog Themes By Blog Skin :.

شارژ ایرانسل

فروشگاه اينترنتي ايران آرنا

تفریح و سرگرمی

دانلود